Zorg dat iemand je tekst wil blijven lezen: de plakfactoren

plakfactor

Heb je je ooit al afgevraagd hoe je ervoor kunt zorgen dat anderen je teksten willen blijven lezen of zelfs (beter) kunnen onthouden? Vast wel. Gelukkig zijn er mensen die hier allang over na hebben gedacht en tot begrijpelijke theorieën zijn gekomen. Chip en Dan Heath beschreven in hun boek De Plakfactor hoe je kunt zorgen dat je ideeën bij ‘het publiek’ blijven hangen en op die manier de markt op kunnen worden gebracht.

Hartstikke leuk, dat zakelijke gedoe allemaal, maar wat blijkt? De plakfactoren van een goed idee kun je even simpel toepassen in een tekst! In deze blogpost zal ik jullie laten kennismaken met zes aspecten die je tekst aantrekkelijker en leesbaarder maken.

Een vriend van een vriend van mij reist vaak naar het buitenland voor zaken. Ik geloof dat hij Dirk heet en een tijd geleden was hij in Atlantic City voor een bespreking met een aantal cliënten. Na de bespreking moest hij erg lang wachten op zijn vliegtuig terug naar huis. Dirk besloot in de bar een drankje te gaan drinken. Daar ontmoette hij een bijzonder knappe vrouw die hem nog een drankje aanbood. De vrouw liep naar de bar en kwam terug met twee drankjes, een voor haar en een voor hem. Dirk bedankte haar en nam een slok van de zijne.
Deze slok was het laatste dat hij zich herinnerde. Later werd hij compleet gedesoriënteerd wakker. Hij lag in een badkuip in een hotel, bedolven onder ijs. Hij raakte in paniek en probeerde zich uit alle macht te herinneren hoe hij daar was beland en waar hij was. Toen hij opzij keek zag hij een briefje: beweeg je niet, bel het alarmnummer. Naast het briefje lag een mobieltje. Hij pakte het op en toetste met zijn koude vingers het nummer in. De telefoniste bleek bekend met de situatie. ‘Meneer, voel eens achter u, steekt er een buis uit uw rug?’. Dirk voelde en inderdaad, daar zat de buis. De telefoniste zei: ‘Geen paniek, meneer, maar een van uw nieren is gestolen. Er is een bende orgaandieven actief in de stad en die hebben u te pakken gehad. Blijf rustig liggen, de ambulance is onderweg.’

Naar aanleiding van bovenstaand gegeven zal ik jullie laten zien hoe je ervoor kunt zorgen dat men maar al te graag doorleest.

DE ZES PLAKFACTOREN 

1. Eenvoudig
Zorg voor een gemakkelijk te begrijpen tekst. Een mooiere of uitgebreidere bewoording maakt de boodschap vaak niet begrijpelijker, laat staan aantrekkelijker. Wees duidelijk, voorkom mooischrijverij en zeg wat je wilt overbrengen.

2. Onverwacht
Doorbreek het verwachtingspatroon van je lezers. Vermijd clichés, denk out of the box en creëer daarmee spanning. Op die manier willen je lezers doorlezen en blijven ze plakken.

3. Concreet
Vermijd vage bewoordingen. Als je een boodschap concreet wilt maken kun je het beste werken met termen van menselijk handelen en zintuiglijke informatie. Denk hierbij aan het bad vol ijs of de aantrekkingskracht van een mooie vrouw; daar kan iedereen zich wel wat bij voorstellen.

4. Geloofwaardig
Ik geef toe, het bovenstaande verhaal komt misschien wat ongeloofwaardig over. Het begon echter met geloofwaardige aspecten: de vriend van een vriend, de zakenreis, het drankje in de bar… Als een onwaar feit voorafgaat aan veel aannemelijke gebeurtenissen, is men eerder geneigd het te geloven. Op die manier kun je je lezers effectief misleiden en is het verrassingseffect ook groter.

5. Met gevoel
Laat je lezers iets voelen. In het bovenstaande verhaal zou het zomaar zou kunnen zijn dat je op het einde ietwat geschokt was, enige walging voelde of het juist helemaal fantastisch vond. Wanneer iemand een emotie kan koppelen aan je verhaal, beklijft het beter.

6. Met een verhaal
Dit laatste punt gaat vooral op wanneer je een idee wilt overbrengen. Mensen houden van verhalen, dus gebruik ze! Een verhaal sleept iemand meer mee dan een droog stuk informatie.

Wil je deze factoren nu eens uitproberen? Drie of vier van deze factoren zijn genoeg, maar hoe meer hoe beter. Je kunt ze echter lastig allemaal verwerken.
Let wel: deze factoren zijn met name toepasbaar in zakelijke teksten. Denk aan blogposts, opinie-artikelen, motivatiebrieven, etcetera. Voor het creatieve schrijven (proza, poëzie, columns) gaat dit niet altijd op. Proberen kan echter altijd, dus neem deze plakfactoren zeker mee!

Succes met schrijven!

Bron: Dan Heath, Chip Heath, Tijmen Roozenboom, (2007). De Plakfactor. 1st ed. : Pearson Benelux B.V..

Advertenties

Reageer

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s