De waarheid achter een verhaal: wat is juist?

Op mijn huidige opleiding heb ik ook letterkundige vakken als proza- en poëzie-analyse. Er zit mij echter iets dwars als het om deze analytische vakken gaat: je moet een interpretatie geven van het gelezen verhaal. Nu is dat voor mij niet zo’n groot probleem: ik interpreteer alsof het een lieve lust is.
Voor mij zit het probleem in het feit dat op het tentamen alleen juist is wat de docent juist vindt. Zeg maar dag tegen je eigen interpretatie, interpreteer liever hoe je docent het zou zien.

Even voor de goede orde: ik heb het tentamen proza-analyse niet gehaald. Wel bijna: ik had bijna ‘mijn’ interpretatie van het verhaal lag best dicht bij die van mijn docent, dus dat was best ‘goed’. Toch zat ik er naast en ik haalde het meest lullige cijfer dat er is: een 5,4. De hele tijd dat ik het vak aangeboden kreeg, vrat het aan me dat ik eigenlijk gewoon moest opschrijven wat de docent wilde dat ik opschreef, los van wat ik zelf vond. Een analysevak dat om analyse gaat, maar niet de mijne. Het is een spelletje: wie raadt het best wat de leraar wil horen? Ik vind het idioot.interpretatie

En dat zit op een lerarenopleiding, zul je misschien denken. Misschien zit ik juist daaróm op een lerarenopleiding, denk ik dan.

Voor mij is lezen een manier van ontspannen, ontvluchten, wegdromen en kennis opdoen. Stel, ik interpreteer een verhaal heel anders dan een docent letterkunde zou doen. Ligt dat aan mij, ligt dat aan het verhaal, ligt dat aan de docent? Is het überhaupt echt fout?

Lezen is iets wat je wereld kan verbreden, je nieuwe inzichten kan geven, je kan vermaken, je woordenschat kan vergroten, je denken kan veranderen. 
Is het daarvoor zaak dat je precies begrijpt wat de schrijver bedoelt? Ik denk van niet. Volgens mij gaat het erom dat jij voor jezelf betekenis kunt geven aan een verhaal en welke lessen je daar uit haalt. Jij bent degene die jouw ontwikkelt, niemand anders.

Een ándere docent letterkunde wees me een tijd geleden op een lezing van Aidan Chambers, een Engelse schrijver en tevens docent Engels. In zijn lezing spreekt hij over de manier waarop proza en poëzie worden onderwezen en hij bekijkt het op een manier die ik heel interessant en goed vind. Als een leerling een bepaald aspect uit een verhaal weet te halen, en een docent antwoordt hierop “ja, maar dat is vanzelfsprekend”, sla je de spreekwoordelijke onderwijsplank volledig mis. Immers, het feit dat een leerling iets vanzelfsprekends uit een verhaal weet te halen, is waardevol. Evenals het feit dat diegene iets uit het verhaal haalt wat je zelf als docent misschien nooit bedacht zou hebben. Ik zou zeggen, kijk het filmpje eens:

Ik ontken niet dat er symboliek bestaat die en verhaal een diepere laag geven, ik ontken niet dat een schrijver bedoelingen kan hebben, ik ontken niet dat mijn docent misschien gelijk heeft. Natuurlijk is er ook nog het aspect dat een toets nagekeken moet worden, maar beoordeel dan liever op argumentatie dan interpretatie.

Mij gaat het erom dat het belangrijk is dat je je eigen betekenis kunt geven aan een verhaal. Dat je het op jouw manier deel van jouw wereld laat zijn en dat jij met dat verhaal doet wat je ermee wilt doen. Dat dat juist is.

Misschien is het de naïviteit van een beginnend docent, misschien heb ik wel geen idee waar ik het over heb, maar dat zien we dan wel weer. Voor nu geef ik lekker mijn eigen betekenis aan een verhaal.

Nou vooruit, bij de herkansing nog één keer invullen wat de docent wil zien.

Hoe denk jij over dit onderwerp?

Advertenties

5 thoughts on “De waarheid achter een verhaal: wat is juist?

  1. Los van dat je docent als het goed is flink wat kennis heeft over poëzie, jóuw analyse en interpretatie doen er toe. Niet wat de docent wil. Wat betreft interpretatie van poëzie is er vaak geen eenduidig antwoord.

    Meneer D heeft ooit een cursus slash masterclass poëzie bij de inmiddels vermaarde Ellen Deckwitz gevolgd. Je moet vooral zelf kritisch denken. De beste poëziecritici zijn zij die zelf poëzie schrijven en gepubliceerd hebben.

    Het laat zich te raden waar anderen met 4 regels analyse van een gedicht kwamen, Meneer D met 2 pagina’s doorwrocht commentaar kwam en de achtergronden uit zat te spitten.

    Overschat ook de meeste dichters niet. Veelal zitten er niet 4 lagen in en mag je zelfs bij gerenommeerde dichters blij zijn met 1 tot 2 lagen ;-)

  2. Dat is inderdaad het probleem bij vakken als Nederlands op de middelbare school. En ik vind het belachelijk, maar ik snap jouw docent dan wel, omdat je dat als leraar op de middelbare school ook zult onderwijzen, maar het klopt natuurlijk niet.

    Bij mijn studie Literatuurwetenschap leren we inderdaad dat er verschillende interpretaties zijn en dat het helemaal niet zo boeiend is wat de schrijver bedoeld zou kunnen hebben, maar wat je eigen interpretatie is en hoe je die kunt onderbouwen. Het zou toch saai zijn als een verhaal voor iedereen hetzelfde was? Het is juist leuk om te zien wat andere mensen erin ontdekken en hoe dat verschilt met wat jij erin zag.

Reageer

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s