Stil in mij – overleven bij de nonnen

Afgelopen twee dagen las ik het boek ‘Stil in mij’, geschreven door Daniëlle Hermans en Esther Verhoef. Een boek met echte verhalen van vrouwen die vroeger ‘bij de nonnen’ hebben gewoond, en daar de meest vreselijke dingen hebben meegemaakt. Een aantal jaar geleden kwam in opspraak dat er in de katholieke kerk jongetjes waren misbruikt. Op de meisjesafdeling was dit dus niet anders. Ook nonnen zijn niet altijd heilig, zo blijkt.

stilinmij

Waarschuwing: de inhoud van dit boek is schokkend. Ik noem in deze recensie een aantal specifieke mishandelingen en daar wil ik je dus even op voorbereiden.

Esther Verhoef en Daniëlle Hermans hebben verhalen uit alle delen van het land verzameld en gebundeld. De verhalen van sommige vrouwen kwamen hen soms bijna ongeloofwaardig voor, totdat ze dezelfde gebeurtenissen steeds weer terug hoorden: van seksueel misbruik tot gedwongen worden te eten. Bij dat laatste gold dat als je het echt niet op kreeg en je moest overgeven, je het eten alsnog moest opeten; met je overgeefsel erbij. Deze verhalen komen uit veel verschillende kloosters en internaten en zijn dus niet gebonden aan één instelling. Het is schrikbarend hoe wijdverbreid deze mishandelingen waren.

De ervaringen van de vrouwen die in dit boek aan het woord komen, verschillen. In de leeftijd die ze hadden toen ze bij de nonnen waren, maar ook hoe lang ze er hebben gezeten. De een zat er op haar tiende zes weken, een ander zat er van haar zesde tot haar eenentwintigste. Een van de meest terugkomende ervaringen die in het boek te lezen valt is de controle op bedplassen. De nonnen trokken midden in de nacht plotseling het dekbed omhoog en grepen de meisjes hardhandig in hun kruis. Had een van hen in bed geplast, dan stond haar een koude douche, een pak slaag, opsluiting of iets ergers te wachten. Een meisje maakte mee dat een non haar lichaam binnendrong met een stuk zeep.

Als iemand ziek was kwam er geen dokter bij, en als dat voor de verandering wel een keer gebeurde, was er altijd een non bij die alles in de gaten hield. Het verhaal van een vrouw geeft weer dat een non haar astma-medicijnen achterhield, terwijl haar astma levensbedreigend was. Ze moest van alles voor en bij die non doen, anders zou ze stikken. Ze had geen keus.

De verhalen van de vrouwen verschillen onderling, maar hebben ook angstaanjagend veel gemeen. Allen waren ze doodongelukkig, en voor hun leven beschadigd. Aan het einde van ieders verhaal blijkt dat ze allemaal altijd alleen zijn gebleven in hun verdere leven. Niet alleen omdat het lastig was een relatie aan te gaan omdat ze zo beschadigd waren, maar ook omdat ze op seksueel vlak zo getraumatiseerd waren dat intimiteit met een partner er eigenlijk niet in zat.

Ik heb het boek in één ruk uitgelezen. Hoewel de gebeurtenissen vreselijk zijn, blijf je echt geboeid. Het leest gemakkelijk, ik denk doordat het verhalen van de eerste hand zijn. Op een bepaalde manier is dit boek erg verhelderend. Het is voor mij lastig om uit te leggen, maar het feit dat deze gebeurtenissen bespreekbaar kunnen worden gemaakt is erg goed. In de tijd dat al deze gebeurtenissen plaatsvonden was de Rooms-Katholieke kerk nog absoluut onschendbaar. Als een van de meisjes het lef had om iemand te vertellen over de gebeurtenissen binnen de kloostermuren, werd ze niet geloofd, of kon er niets aan worden gedaan. Hun ouders hadden alle vertrouwen in de nonnen.

Gelukkig is de situatie tegenwoordig heel anders. De kerk is niet meer zo’n machtig instituut. Nu is het slaan van wie dan ook eigenlijk verboden en wordt het uitdelen van een corrigerende tik al bekritiseerd. De afschuwelijkheden die deze vrouwen mee hebben moeten maken, lijken zo ver weg. Toch is de jongste vrouw die is geïnterviewd nog maar 47 jaar oud.

Ondanks alle narigheid heeft het boek iets moois. Het opent deuren. Ik kan het absoluut aanraden.

Advertenties

Reageer

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s